Een nieuw kunstgebit: wat je kunt verwachten

Als je veel of al je tanden en kiezen mist, is een volledig kunstgebit vaak de logische volgende stap. Het is een uitneembare prothese die op je kaak en je tandvlees rust en die ervoor zorgt dat je weer kunt bijten, kauwen en duidelijker praten. Het is een grote stap, dus vertellen we vooraf wat je kunt verwachten: hoe het traject loopt, dat wennen tijd kost en dat een kunstgebit onderhoud en controle blijft vragen, ook al zitten er geen eigen tanden meer in.

Hoe het traject naar een kunstgebit loopt

Een goed passend kunstgebit komt niet in één afspraak tot stand. We werken in stappen, zodat het uiteindelijk past en je er comfortabel mee bent.

• Afdruk en model. We maken eerst een afdruk of scan van je kaak. Een tandtechnicus maakt daar een model van waarop het kunstgebit wordt opgebouwd.
• Pasvorm en proef. Voordat het definitief is, passen we een proefopstelling. Dan kijken we samen naar hoe het zit, hoe je tanden eruitzien en hoe je beet voelt. Klopt er iets niet, dan passen we het in deze fase aan.
• Plaatsen. Pas als het goed staat, wordt de definitieve prothese gemaakt en geplaatst.

Soms worden er eerst nog tanden of kiezen getrokken. Dan kan een tijdelijke (directe) prothese nodig zijn, omdat je kaak in de eerste maanden na het trekken nog flink van vorm verandert. We leggen je vooraf uit welke route in jouw situatie past en doen geen ingrepen voordat we zeker weten dat ze nodig zijn.

Wennen aan eten en praten

Een kunstgebit voelt anders dan je eigen tanden en dat is normaal. Bijna iedereen heeft een wenperiode van enkele weken nodig. Wat je in die periode kunt verwachten:

• Drukplekken. In het begin kunnen er pijnlijke plekjes ontstaan waar de prothese te veel drukt. Je hoeft daar niet mee door te lopen: kom langs, dan slijpen we de prothese op die plek bij. Een paar nacontroles zijn in deze fase heel gewoon.
• Praten. Je tong, lippen en wangen moeten wennen aan iets nieuws in je mond. Bepaalde klanken kunnen even lastig zijn. Hardop lezen helpt; meestal trekt dit binnen een paar weken bij.
• Eten. Begin met zachter voedsel en kleinere happen en probeer links en rechts gelijkmatig te kauwen. Hard, plakkerig en taai eten bouw je rustig weer op. Geef het tijd.

In de eerste week adviseren we het kunstgebit zo veel mogelijk in te houden, zodat je sneller went. Daarna is het juist beter om het ‘s nachts uit te doen, zodat je tandvlees rust krijgt.

Onderhoud: dagelijks schoonmaken

Een kunstgebit krijgt geen gaatjes, maar onderhoud blijft belangrijk. Op een vuile prothese hopen tandplak en schimmel zich op en dat kan je tandvlees irriteren of ontsteken.

• Maak het dagelijks schoon met een protheseborstel en een speciaal protheseborstelmiddel (of wat zeep), niet met gewone tandpasta. Tandpasta is te schurend en maakt op den duur kleine krasjes waarin vuil blijft zitten.
• Gebruik geen heet water. Daar kan de prothese krom van trekken.
• Reinig ook je mond. Veeg of poets je tandvlees, je gehemelte en je tong zacht schoon. Het gaat niet alleen om de prothese, maar ook om het slijmvlies eronder.
• Bewaar de prothese ‘s nachts in schoon water of in reinigingsmiddel. Bewaar hem niet droog: het kunststof kan dan uitdrogen en vervormen.

Waarom controles blijven, ook zonder eigen tanden

Een misverstand dat we vaak horen: ik heb een kunstgebit, dus naar de tandarts hoeft niet meer. Dat klopt niet. Je kaakbot slinkt langzaam verder als er geen tanden meer in staan; in het eerste jaar na het trekken gaat dat het snelst, daarna langzamer, maar het stopt nooit helemaal. Daardoor gaat een kunstgebit na verloop van tijd losser zitten.

Bij een controle kijken we naar de pasvorm, naar je tandvlees en slijmvlies en naar de prothese zelf. Zit hij ruimer, dan kunnen we hem vaak opnieuw passend maken (rebasen): we vullen de onderkant op met nieuw materiaal zodat hij weer goed aansluit. We controleren ook je mond op plekken die aandacht nodig hebben. Een kunstgebit gaat niet eeuwig mee en zal op termijn vernieuwd moeten worden. Hoe vaak je langskomt, stemmen we af op jouw situatie. Meer over het nut van een periodieke controle lees je apart.

De klik-variant als upgrade

Een gewone onderprothese kan, vooral bij een sterk geslonken kaak, moeilijk op zijn plek blijven. Een oplossing is een klikgebit, ook wel overkappingsprothese genoemd: een prothese die op twee of meer implantaten in je kaak vastklikt. Je kunt hem zelf uitnemen om schoon te maken, maar tijdens het dragen zit hij veel steviger, wat eten en praten een stuk prettiger maakt. Dit speelt het vaakst in de onderkaak, waar een losse prothese het minst houvast heeft.

Een klikgebit is een grotere ingreep en niet voor iedereen nodig of geschikt. In sommige situaties valt het deels onder de basisverzekering, met een wettelijke eigen bijdrage en je eigen risico; kijk voor de actuele regels bij vergoedingen. Of het in jouw geval zinvol is, bespreken we samen.

Twijfel je over een kunstgebit, of zit je huidige prothese niet lekker? Plan gerust een controle via /afspraak/, dan kijken we samen naar wat past. Loop je vast met pijn of een gebroken prothese, neem dan contact op via /spoed/.