Tandenpoetsen met kinderen, zonder strijd

Tandenpoetsen met kinderen voelt soms meer als onderhandelen dan als poetsen. Een dichtgeknepen mondje, een geweigerde tandenborstel, een avond waarop iedereen moe is: dat hoort erbij en het zegt niets over jou als ouder. Tandenpoetsen bij kinderen is vooral een kwestie van herhaling, een paar duidelijke afspraken en geduld. Je hoeft het niet perfect te doen en je hoeft er geen strijd van te maken. Hieronder zetten we nuchter op een rij wat echt belangrijk is: tot welke leeftijd je napoetst, hoeveel fluoride bij welke leeftijd past en hoe je het verzet kleiner maakt.

Napoetsen tot ongeveer 12 jaar

Dit is misschien het belangrijkste om te weten en het verrast veel ouders. Kinderen kunnen tot ongeveer hun twaalfde jaar hun tanden nog niet goed genoeg zelf poetsen. De motoriek is er simpelweg nog niet, ook niet bij een kind dat het zelf graag wil en het netjes lijkt te doen. Het advies van het Ivoren Kruis is daarom om de tanden van je kind tot die leeftijd minstens één keer per dag na te poetsen, bij voorkeur ‘s avonds.

Dat napoetsen mag heel praktisch. Laat je kind overdag of ‘s ochtends lekker zelf oefenen, want leren doe je door te doen. ’s Avonds neem jij het over of poets je nog even na. Achter je kind gaan staan werkt voor de meesten het prettigst: het hoofd licht achterover, jij kijkt mee over de schouder en hebt zo het beste zicht en de meeste controle. Gebruik zachte, kleine bewegingen langs zowel de tanden als de rand van het tandvlees.

Na het twaalfde jaar kunnen de meeste kinderen het zelfstandig, maar blijft het verstandig om af en toe mee te kijken of het echt gebeurt en grondig genoeg gaat.

Fluoride per leeftijd: niet meer en niet minder

Fluoride is het werkzame deel van tandpasta dat gaatjes helpt voorkomen. Bij kinderen luistert de hoeveelheid wat nauwer, omdat te veel ingeslikte fluoride tijdens de aanleg van het blijvende gebit witte vlekjes kan geven. Houd daarom dit eenvoudige schema aan:

• Vanaf het eerste tandje tot 2 jaar: één keer per dag poetsen met peutertandpasta.
• 2 tot 5 jaar: twee keer per dag poetsen met peutertandpasta.
• Vanaf 5 jaar: twee keer per dag poetsen met gewone tandpasta voor volwassenen.

Peutertandpasta bevat minder fluoride dan tandpasta voor volwassenen en dat is precies de bedoeling bij jonge kinderen. Een hoeveelheid ter grootte van een erwt op de borstel is genoeg; bij de allerjongsten kun je het houden op een dun veegje. In die hoeveelheid is het niet erg als er af en toe een beetje wordt ingeslikt. Laat je kind na het poetsen uitspugen en niet naspoelen met water: zo blijft de fluoride langer op de tanden werken.

Speciale fluoridegel of extra fluoride is iets voor kinderen met een verhoogd risico op gaatjes en altijd in overleg. We adviseren dat niet zomaar; we kijken eerst naar het gebit van jouw kind voordat we er iets aan toevoegen. Meer over gaatjes voorkomen lees je in dat artikel.

Maak er een vast moment van, geen los klusje

Verzet wordt vaak kleiner zodra poetsen geen onderwerp meer is om over te beslissen. Als het simpelweg hoort bij opstaan en bij naar bed gaan, valt er minder te onderhandelen. Twee vaste momenten per dag, op dezelfde plek en in dezelfde volgorde, geven kinderen houvast. Het hoeft niet op de minuut, het moet vooral voorspelbaar zijn.

Geef je kind binnen dat vaste moment wél keuzes, alleen niet de keuze om over te slaan. Welke borstel, zelf beginnen of jij eerst, op de kruk of op schoot: kleine beslissingen geven een kind het gevoel dat het meedoet in plaats van dat iets wordt opgelegd.

Poetsen leuker maken zonder gevecht

Niet elk kind vindt poetsen vanzelf leuk en dat hoeft ook niet. Een paar dingen die in de praktijk helpen:

• Een liedje van twee minuten. Dat is precies de poetstijd. Klaar als het liedje klaar is, dat maakt het overzichtelijk.
• Eerst zelf, dan jij. Laat je kind beginnen, geef een complimentje en poets daarna rustig na. Zo blijft het oefenen en doe jij het belangrijke werk.
• Een spelletje van de open mond. Vraag je kind een leeuw of een krokodil na te doen. Een wijd opengesperde mond poetst nu eenmaal makkelijker dan een dichtgeknepen mondje.
• Voordoen. Samen poetsen, jij naast je kind, werkt aanstekelijker dan toekijken.

Probeer er geen wedstrijd van te maken en dwing zo min mogelijk. Lukt het op een drukke avond echt niet helemaal, forceer het dan niet; één rustig moment de volgende keer is meer waard dan een strijd vanavond. Een poetstimer kan helpen om die twee minuten zonder discussie vol te maken.

Wanneer langskomen

Is je kind nog nooit bij de tandarts geweest, of weet je niet goed wat je kunt verwachten, lees dan eerst over het eerste tandartsbezoek van je kind. Twijfel je of het poetsen thuis goed genoeg gaat, of zie je een verkleuring of klacht die je niet vertrouwt? Plan dan gerust een controle in. We kijken mee, geven poetsuitleg die past bij de leeftijd van jouw kind en zeggen het eerlijk als er niets aan de hand is. Voor kinderen die het spannend vinden, helpt onze kindertandarts om er een vertrouwd moment van te maken. Is er sprake van pijn of een ongeluk met een tand, dan kun je terecht bij spoed.