Een gezond gebit tijdens de zwangerschap

Tijdens een zwangerschap verandert er veel in je lichaam en je gebit verandert mee. Veel zwangeren merken dat hun tandvlees gevoeliger wordt of eerder gaat bloeden en wie last heeft van misselijkheid krijgt er soms ook nog zuur bij. Vervelend, maar bijna altijd goed te hanteren. We zien het regelmatig op de praktijk. Hieronder leggen we nuchter uit wat er gebeurt, wat wél helpt en wat je beter kunt laten. Geen paniekverhalen, gewoon wat je kunt verwachten en wat je eraan kunt doen.

Waarom je tandvlees gevoeliger wordt

De belangrijkste verandering zit in je tandvlees. Door het stijgende hormoonniveau, met name progesteron, kan je tandvlees feller reageren op tandplak dan je gewend bent. Het wordt roder, zwelt op en bloedt sneller bij het poetsen. Dit heet zwangerschapsgingivitis en het komt vaak voor, vooral tussen de tweede en de achtste maand.

Belangrijk om te weten: het zijn niet je tanden die hier slechter van worden, maar je tandvlees dat overgevoeliger reageert op de plak die er toch al zit. Het is dus vooral de reactie die verandert, niet de plak zelf. De aanpak is daarom niet ingewikkeld: goed en consequent poetsen, ook al bloedt het.

Een veelgehoord misverstand is dat je beter zachtjes of helemaal niet meer moet poetsen op de plekken die bloeden. Dat is precies verkeerd om. Bloedend tandvlees is een teken van ontsteking en die ontsteking verdwijnt juist door de plak weg te poetsen. We schrijven hier verder over in ons artikel over bloedend tandvlees. Stopt het bloeden na een paar weken consequent poetsen niet, dan kijken we er graag een keer naar.

Zuur door misselijkheid: spoelen, niet poetsen

Zeker in de eerste maanden hebben veel zwangeren last van misselijkheid en soms van overgeven. Daar komt maagzuur bij en dat zuur is hard voor je glazuur. De reflex is begrijpelijk: na het overgeven wil je je mond schoon hebben en grijp je naar de tandenborstel. Toch is dat juist het moment om het níét te doen.

Maagzuur maakt je glazuur tijdelijk zacht en kwetsbaar. Als je dan meteen gaat poetsen, schuur je dat zachte laagje eerder weg. Doe je dat vaak, dan kan dat op den duur leiden tot slijtage.

Beter is dit:

• Spoel je mond direct met water of een fluoridemondspoeling. Dat haalt het meeste zuur weg zonder te schuren.
• Wacht ongeveer een uur met poetsen, zodat je glazuur de tijd krijgt om te herstellen.
• Heb je vaak last? Een fluoridespoeling tussendoor of een glas water bij de hand kan al veel schelen.

Hetzelfde geldt als je tijdens je zwangerschap meer trek hebt in zure of zoete dingen, of als je vaker kleine porties eet. Hoe vaker je gebit met zuur en suiker in aanraking komt, hoe minder rust het krijgt. Het hoeft niet streng: probeer je eet- en drinkmomenten een beetje te beperken in plaats van de hele dag door te snoepen.

Naar de tandarts tijdens je zwangerschap

Een hardnekkig misverstand is dat je tijdens je zwangerschap maar beter niet naar de tandarts kunt. Het tegendeel is waar: een gewone controle is veilig en juist een goed moment om je gebit en tandvlees in de gaten te houden. Laat het ons wel even weten dat je zwanger bent, dan houden we daar rekening mee.

Een paar dingen die geregeld voorbijkomen:

• Röntgenfoto’s in de tandheelkunde gaan om je gebit of kaak, niet om je buik en de stralingsdosis is zo laag dat ze in principe ook tijdens de zwangerschap zonder bezwaar gemaakt kunnen worden. We maken ze alleen als het nodig is en als we weten dat je zwanger bent, stellen we niet-noodzakelijke foto’s liever even uit.
• Verdoving bij een behandeling kan in de meeste gevallen gewoon, ook tijdens de zwangerschap. We bespreken het altijd vooraf met je.
• Behandelingen stellen we niet zomaar uit, maar we kiezen wel het rustigste moment. Het tweede trimester is voor veel ingrepen het prettigst, omdat je je dan meestal het beste voelt. We boren niet voordat we zeker weten dat het nodig is, dus we kijken altijd eerst goed wat er echt moet gebeuren.

Eén ding nemen we serieus: een flinke tandvleesontsteking die dieper zit (parodontitis) is niet alleen vervelend voor je mond. Er is een verband gevonden tussen onbehandelde parodontitis en een grotere kans op vroeggeboorte. Dat is een reden om ontstoken tandvlees niet te laten zitten, niet om je zorgen te maken over een beetje bloed bij het poetsen. Twijfel je of het meer is dan gewone zwangerschapsgingivitis? Plan dan een periodieke controle, dan beoordelen we het rustig.

Wat je zelf kunt doen

De basis verandert niet door je zwangerschap, hij wordt alleen wat belangrijker:

• Poets twee keer per dag twee minuten met fluoridetandpasta, ook als je tandvlees gevoelig is.
• Maak dagelijks de ruimtes tussen je tanden schoon met floss of ragers. Juist daar zit de plak waar je tandvlees nu fel op reageert.
• Spoel na misselijkheid met water en wacht met poetsen.
• Houd je controle aan, of plan er een als je merkt dat je tandvlees blijft bloeden.

Meer dan dit is meestal niet nodig. Na de bevalling komen de hormonen weer tot rust en wordt het tandvlees bij de meeste mensen vanzelf rustiger.

Heb je vragen over je tandvlees of wil je het laten bekijken? Plan dan een controle via de pagina afspraak. Heb je acuut veel pijn of een zwelling die niet wegtrekt, neem dan contact op via spoed. We denken graag met je mee, in alle rust.