Schoonmaken tussen je tanden: floss, ragers of stokers?

Je tandenborstel komt overal, behalve op de plek waar de meeste problemen ontstaan: de zijkanten van je tanden, daar waar ze elkaar raken. Tussen je tanden schoonmaken is daarom geen extra stapje voor de fanatiekelingen, maar het deel van je mondverzorging dat je borstel simpelweg niet kan overnemen. De borstelharen passen niet in die smalle ruimtes en juist daar blijft tandplak zitten: een laagje bacteriën dat tandvlees doet ontsteken en op den duur gaatjes en botafbraak kan veroorzaken. We zeggen niet graag te veel, maar dit is een van de weinige dingen waarvan we zeker weten dat het verschil maakt.

De keuze tussen floss, ragers en stokers is geen kwestie van wat in het algemeen het beste is. Het hangt af van de ruimte tussen jouw tanden. Hieronder lees je wat bij wat past en hoe je het doet zonder dat het een gevecht wordt.

Waarom poetsen alleen niet genoeg is

Een tandenborstel reinigt de buiten- en binnenkant en het kauwvlak goed. De ruimtes ertussen slaat hij grotendeels over. Daar hoopt zich plak op en plak die blijft zitten geeft tandvleesontsteking (gingivitis). Het vervelende is dat gingivitis meestal geen pijn doet: het enige teken is vaak bloedend tandvlees bij het poetsen of bijten. Negeer je het, dan kan de ontsteking dieper gaan en het kaakbot rondom je tanden aantasten.

In dit vroege stadium is het goed terug te draaien. Met dagelijks poetsen én dagelijks reinigen tussen je tanden kan een beginnende ontsteking weer herstellen. Meer over wat bloedend tandvlees betekent en wanneer je het serieus moet nemen, lees je in bloedend tandvlees. Hoe het schoonmaken tussen de tanden samenhangt met de rest van je routine, staat in tandenpoetsen.

Floss, ragers of stokers: wat past bij welke ruimte

Er is geen winnaar. Er is alleen het hulpmiddel dat in jouw tussenruimtes past en dat je elke dag volhoudt.

• Floss (tandzijde) is geschikt als je tanden dicht tegen elkaar staan en er nauwelijks ruimte tussen zit. De dunne draad komt door een nauw contactpunt waar niets anders bij kan. Bij de voortanden vaak de enige optie.
• Ragers zijn kleine borsteltjes op een draadje, in allerlei maten. Voor grotere ruimtes reinigen ze grondiger dan floss, mits de rager goed past. Past hij zonder forceren, dan haalt hij in die ruimte doorgaans meer plak weg dan draad.
• Stokers (tandenstokers van zacht hout of rubber) zijn het makkelijkst in gebruik en prettig voor onderweg. Ze passen bij wat ruimere openingen, maar komen minder diep dan een rager.

In de praktijk gebruiken veel mensen een combinatie: ragers waar ze passen, floss op de plekken waar het te krap is. Welke maat rager bij jou past, is lastig zelf in te schatten. Tijdens een periodieke controle kijken we daar graag even mee, zodat je niet met de verkeerde maat aan de gang gaat.

Eén keer per dag is genoeg

Tussen je tanden reinigen hoeft niet vaker dan één keer per dag. Vaker is niet beter en kan het tandvlees juist irriteren. Het moment maakt minder uit dan de regelmaat; veel mensen doen het ‘s avonds, vlak voor het poetsen, zodat het er sowieso bij hoort.

Verwacht in het begin wat bloeding, zeker als je het lang niet hebt gedaan. Dat is geen reden om te stoppen, maar meestal een teken van ontsteking die er al zat. Blijf je het rustig en dagelijks doen, dan neemt de bloeding doorgaans vanzelf af naarmate het tandvlees herstelt. Houdt het langer aan of doet het echt pijn, laat het ons dan zien.

Hoe je het doet

Ragers en stokers. Houd het hulpmiddel tussen duim en wijsvinger. Bevochtig een houten stoker eerst onder de kraan, dan wordt hij zachter. Schuif hem van de buitenkant rustig tussen twee tanden, zonder kracht. Een rager beweeg je een paar keer heen en weer; forceer nooit een rager die niet past, maar kies dan een kleinere maat.

Floss. Neem een stuk draad van ongeveer 40 cm en wind de uiteinden om een middelvinger van beide handen, zodat je een strak stukje overhoudt. Beweeg de draad met een zaagbeweging voorzichtig door het contactpunt, dus niet met een klap erin. Buig hem vervolgens in een C-vorm om de zijkant van één tand en schuif zachtjes tot net onder de tandvleesrand. Schraap de zijde schoon en neem dan de buurtand. Floss is het meest techniekgevoelig van de drie en doet weinig zonder goede uitvoering, dus laat het de eerste keer gerust even voordoen.

Het klinkt als veel, maar na een week zit het in je vingers en kost het hooguit een paar minuten.

Wanneer je langskomt

Twijfel je welke methode of welke maat bij jou past, of bloedt je tandvlees ondanks goed poetsen, kom dan langs. We kijken mee en geven eerlijk advies, ook als het antwoord simpelweg is: zo doe je het al goed. Een afspraak maak je via afspraak. Heb je acute pijn of een zwelling, dan kun je terecht via spoed.