Tandenpoetsen: de techniek die het verschil maakt

Tandenpoetsen lijkt simpel en dat is het eigenlijk ook. Toch zien we aan de stoel vaak het tegenovergestelde van wat helpt: stevig schrobben, snel klaar en steeds dezelfde plekjes overslaan. Voor een gezond gebit heb je geen ingewikkelde routine of dure apparaten nodig. Wat het verschil maakt, is de techniek. Twee keer per dag, twee minuten, een zachte borstel en rustige bewegingen langs alle vlakken: daar zit bijna alles in.

Hoe vaak en hoe lang

Het advies is helder en verandert al jaren niet: poets twee keer per dag en doe daar steeds minimaal twee minuten over. Die twee minuten voelen langer dan je denkt. Veel mensen die zeggen netjes te poetsen, zijn in werkelijkheid binnen een minuut klaar. Dan blijft er simpelweg te veel tandplak achter.

Het belangrijkste poetsmoment is vóór het slapengaan. ’s Nachts maak je minder speeksel aan en speeksel is je natuurlijke bescherming tegen zuren. Een schone mond voor het slapen telt dus extra zwaar. Het tweede moment kies je zelf, meestal rond het ontbijt.

Eén ding om in de gaten te houden: heb je iets zuurs gegeten of gedronken, zoals frisdrank, vruchtensap of citrusfruit, wacht dan een uur voordat je poetst. Zuur maakt je glazuur tijdelijk wat zachter en als je dan meteen poetst, schuur je dat zachte laagje weg. Even wachten geeft je glazuur de tijd om te herstellen.

De techniek

Hier wordt vaak de fout gemaakt die de meeste schade doet: te hard poetsen. Tandplak is zacht en laat al los bij lichte druk. Hard schrobben verwijdert die plak niet beter, maar slijt op den duur wel je tandvlees en glazuur weg. Dat zien we terug als gevoelige, teruggetrokken tandhalzen en dat is jammer, want het is goed te voorkomen.

Een werkbare manier om te poetsen:

• Zet de borstel iets schuin (ongeveer 45 graden) tegen de tandvleesrand, dus net op de overgang van tand naar tandvlees. Daar verzamelt zich de meeste plak.
• Gebruik kleine, rustige bewegingen en weinig druk. Bij een elektrische borstel laat je het apparaat het werk doen: je beweegt ‘m langzaam langs de tanden, je schrobt niet zelf.
• Werk in een vaste volgorde zodat je niets overslaat: buitenkant, binnenkant en de kauwvlakken, boven én onder.

Vergeet de binnenkant niet, vooral achter de onderste voortanden en de tandvleesrand, waar gaatjes en tandvleesontsteking het vaakst beginnen. Een vaste route door je mond is de eenvoudigste manier om geen plek te missen. Wil je oefenen met de juiste duur, dan kan onze poetstimer helpen om die volle twee minuten echt vol te maken.

Borstel en tandpasta

Kies een borstel met een kleine kop en zachte tot medium haren. Een kleine kop komt beter bij je achterste kiezen en zachte haren reinigen prima zonder je tandvlees te beschadigen. Stugge of harde borstels raden we af, hoe schoon ze ook lijken te poetsen.

Of je nu handmatig of elektrisch poetst: beide werken goed als je het zorgvuldig doet. Een elektrische borstel maakt de juiste beweging voor je en helpt veel mensen om gelijkmatiger te poetsen, maar een gewone borstel in geduldige handen is net zo effectief. Twijfel je of een elektrische borstel iets voor jou is, lees dan ons artikel over elektrisch poetsen.

Gebruik altijd tandpasta met fluoride. Fluoride maakt je glazuur harder en helpt het te herstellen van de dagelijkse zuuraanvallen; het is veruit het best onderbouwde onderdeel van je mondverzorging. Een bolletje tandpasta, ongeveer zo groot als een erwt, is genoeg. Spuug na het poetsen de tandpasta uit en spoel je mond daarna hooguit kort. Spoel je niet meteen overvloedig na, dan blijft er wat langer fluoride achter dat nog even kan doorwerken. Meer hierover lees je in ons artikel over fluoride.

Tussen de tanden en wat poetsen niet doet

Je borstel komt niet overal. Tussen de tanden, waar tandplak en etensresten zich ophopen, helpt poetsen alleen niet genoeg. Maak die ruimtes daarom dagelijks schoon met floss, een tandenstoker of een rager. Welke maat rager bij jou past, bespreek je het best met ons: een te kleine rager reinigt onvoldoende, een te grote kan je tandvlees beschadigen. Bloedt je tandvlees de eerste dagen? Dat is meestal een teken van ontsteking die juist door reinigen verdwijnt, niet een reden om te stoppen. Houdt het bloeden langer aan, lees dan bloedend tandvlees of laat het ons zien.

Wees ook eerlijk over wat poetsen wél en niet kan. Goed poetsen voorkomt veel, maar tandsteen krijg je er niet mee weg; dat is verharde plak die we in de praktijk verwijderen. En poetsen weegt niet op tegen heel vaak iets eten of drinken tussendoor. Wil je weten hoe poetsen, voeding en controles samen gaatjes voorkomen, lees dan ook ons artikel over gaatjes voorkomen.

Twijfel je of je techniek klopt, of poets je naar je gevoel goed maar krijg je toch klachten? Laat het ons gewoon zien. Tijdens een controle kijken we rustig mee en geven we concrete tips voor jouw gebit, niets meer dan nodig. Heb je acute pijn of een ongeluk gehad, dan kun je terecht via spoed.