Slechte adem: waar het vandaan komt

Bijna iedereen heeft er weleens last van en toch durven weinig mensen het hardop te zeggen. Slechte adem voelt persoonlijk, terwijl het meestal een heel gewone, fysieke oorzaak heeft. In verreweg de meeste gevallen komt het gewoon uit de mond zelf: bacteriën die zich nestelen op je tong en tussen je tanden en die bij het afbreken van voedselresten zwavelachtige gassen maken. Die geur is wat anderen ruiken. Het is geen teken dat je vies bent of iets verkeerd doet. Het betekent meestal dat er een plek in je mond is waar bacteriën rustig hun gang kunnen gaan. En dat is bijna altijd op te lossen, zodra je weet waar het zit.

Waarom de mond meestal de boosdoener is

De achterkant van je tong is ruw, met kleine groefjes waarin bacteriën en voedselresten makkelijk blijven hangen. Daar vormt zich een dun wit of geelachtig laagje en juist die bacteriën produceren de zwavelverbindingen die onaangenaam ruiken. Een groot deel van de slechte adem komt hier vandaan. Daarnaast spelen de plekken tussen je tanden en kiezen een rol en ontstoken tandvlees. Op die plaatsen komt een gewone tandenborstel niet, dus blijven er resten zitten die gaan ruiken.

Een paar veelvoorkomende bronnen in de mond:

• De tongrug. Het laagje achter op de tong is de meest onderschatte oorzaak.
• Tussen de tanden. Resten die daar blijven zitten, geven geur en kunnen ook tandvleesontsteking veroorzaken.
• Ontstoken tandvlees. Bloedend of gezwollen tandvlees gaat vaak samen met een vieze adem.
• Randen van vullingen, kronen of een (kunst)gebit. Plekken waar plak zich ophoopt.

Goed om te weten: kauwgom, mondspray en mondwater kunnen de geur even maskeren, maar nemen de oorzaak niet weg. Ze zijn een pleister, geen oplossing.

Soms ligt het ergens anders

Lang niet altijd zit het in de mond. Een paar andere oorzaken komen regelmatig voor:

• Een droge mond. Speeksel spoelt bacteriën weg. Maak je weinig speeksel aan, dan krijgen ze meer kans. Dat verklaart ook waarom je adem ‘s ochtends vaak minder fris is: ‘s nachts maak je minder speeksel aan. Sommige medicijnen drogen de mond ook uit.
• Voeding. Knoflook, ui en sterke kruiden ruik je soms nog uren later. Dat is normaal en gaat vanzelf over.
• Roken en alcohol. Beide drogen de mond uit en geven een eigen geur.
• Klachten verderop. Soms speelt een ontstoken keelamandel, een bijholteontsteking of een maag- of darmkwestie mee. Dat is minder vaak het geval dan mensen denken, maar het kan.

Slechte adem is zelden iets ernstigs. Tegelijk gaan we er ook niet luchtig overheen: helpt goed poetsen en de mond verzorgen niet, dan is het verstandig verder te kijken.

Wat echt helpt

De aanpak is niet ingewikkeld, maar wel consequent. Het draait om de bacteriën dagelijks verstoren, niet om de geur even maskeren.

• Poets twee keer per dag met fluoridetandpasta, rustig en grondig. Twee minuten is een prima richtlijn; onze poetstimer helpt daarbij.
• Maak ook tussen je tanden schoon met floss of ragers. Dit is de stap die de meeste mensen overslaan, terwijl juist daar veel geur ontstaat. We schreven er apart over in schoonmaken tussen je tanden.
• Reinig je tong. Een tongschraper werkt beter dan een tandenborstel. Schraap het laagje er in een paar rustige halen af, telkens van achter naar voren en over de hele breedte, het liefst ‘s ochtends en ‘s avonds.
• Drink genoeg water. Dat houdt je mond vochtig en helpt tegen een droge mond. Suikervrije kauwgom kan tussendoor de speekselaanmaak op gang brengen.

Heb je last van bloedend of ontstoken tandvlees, pak dat dan ook aan; de geur en de ontsteking hangen vaak samen. Meer daarover lees je in bloedend tandvlees.

Wanneer je bij ons langskomt

Vaak verdwijnt slechte adem binnen een paar weken als je de tong, de tussenruimtes en het tandvlees serieus meeneemt in je dagelijkse verzorging. Helpt dat niet, of twijfel je of je het echt hebt, dan kijken we graag mee. We zoeken eerst rustig uit waar het vandaan komt: een ontsteking, een plek die moeilijk schoon te houden is, een droge mond, of iets anders. Pas als we weten wat het is, bespreken we wat eraan te doen valt. We beginnen niet zomaar te behandelen.

Soms blijkt de mond helemaal gezond en blijft de klacht. Dan kan het zinvol zijn om met je huisarts verder te kijken naar een oorzaak elders. Ook daarin denken we met je mee.

Wil je het laten nakijken, plan dan gerust een afspraak in. Heb je naast de geur acute klachten zoals pijn of een duidelijke ontsteking, dan kun je terecht via spoed. En zit je ergens mee waar je liever eerst even over wilt overleggen: neem contact op, dat mag altijd.